Πέμπτη, 2 Δεκεμβρίου 2010

«Κόλιντα Μπάμπω»

Κυρίως στην Πέλλα αναβιώνει το έθιμο της «Κόλιντα Μπάμπω» που έχει σχέση με τη σφαγή του Ηρώδη. Οι κάτοικοι της περιοχής ανάβουν το βράδυ της 23ης Δεκεμβρίου φωτιές φωνάζοντας «κόλιντα μπάμπω» δηλαδή «σφάζουν γιαγιά». Σύμφωνα με το έθιμο οι φωτιές ανάβουν για να μάθουν οι άνθρωποι για τη σφαγή και να προφυλαχτούν.

Το “Κόλιντα Μπάμπω” φυσικά δεν είναι τίποτα περισσότερο από τα κάλαντα στη γιαγιά, μια φράση που είναι γνωστή σε πάρα πολλές περιοχές της Ελλάδας και την συναντούμε ‘όχι μόνο στην Μακεδονία αλλά και στην Θράκη.
Ας δούμε μερικές παραλλαγές όμως…
“Κόλιντα, κόλιντα δώσ’ μου μπάμπω κλούραΑν δε με δώσεις κλούρα δώσ’ μου τη θυγατέρα ‘ ς…”

“Κόλιντα και μέλιντα με μένα μπάμπω κλούρα…”

“Κόλιντα μπάμπου, δως μας μια κλουρίτσαας είνι σταρίσια, ας είνι καλαμποκίσια,Κόλιντα μπάμπου”

http://akritas-history-of-makedonia.blogspot.com/2008/12/blog-post_23.html

6 σχόλια:

  1. ειμαι απο πελλα πολυ χρησιμο !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! : )

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Σε ρεπορτάζ στο δελτίο ειδήσεων των 22:00 της ΕΤ 3, ανήμερα των Χριστουγέννων, από το χωριό Πολύπετρο Κιλκίς, κάποιος δήλωσε ευθαρσώς πώς η ετυμολογία της λέξης "Κόλιντε", του εθίμου με τις φωτιές που παρουσίασαν, είναι στα "μακεδονίτικα"... και ότι σημαίνει ''σφάζουν γιαγιά'' .. από το σλαβικό ρήμα ''κόλιατι= σφάζω'' ως ανάμνηση δήθεν της σφαγής του Ηρώδη και παραμύθια της χαλιμάς!!!!!!!!!!!! η παραπληροφόρηση σε όλο της το μεγαλείο... !!!!!!!
    Η δράση του καθεστώτος Γκρούεφσκυ μέσω των εδώ πρακτορίσκων του ουράνιου τόξου στρέφεται στην λαογραφία και στα τοπικά έθιμα...
    δεν είναι λίγοι αυτοί που αναμεταδίδουν την ίδια λανθασμένη άποψη από άγνοια ή σκοπιμότητα...

    ‎''Κόλιντα μπάμπω'' σημαίνει ''Κάλαντα γιαγιά''... συγκεκριμένα η λέξη Κάλαντα (Κόλιντα) προέρχεται από τη λατινική «calenda», που διαμορφώθηκε από το ελληνικό ρήμα καλώ. Πιστεύεται ότι η ιστορία τους προχωρεί πολύ βαθιά στο παρελθόν και συνδέεται με την Αρχαία Ελλάδα. Βρήκαν, μάλιστα, αρχαία γραπτά κομμάτια παρόμοια με τα σημερινά κάλαντα (Ειρεσιώνη στην αρχαιότητα).
    Το έθιμο υπήρχε στην Ελλάδα πριν από τη Ρώμη. Τα παιδιά κρατούσαν ένα κλαδί ελιάς ή δάφνης, στολισμένο με καρπούς και άσπρο μαλλί (είναι η δωρική λέξη ειρεσιώνη= έριο = μαλλί), γύριζαν και τραγουδούσαν και τους έδιναν δώρα. Στη συνέχεια το έθιμο καθιερώθηκε και στη Ρώμη.Τα παιδιά της εποχής εκείνης κρατούσαν ομοίωμα καραβιού που παρίστανε τον ερχομό του θεού Διόνυσου. Αλλοτε κρατούσαν κλαδί ελιάς ή δάφνης στο οποίο κρεμούσαν κόκκινες και άσπρες κλωστές. Στις κλωστές έδεναν τις προσφορές των νοικοκύρηδων.

    Το τραγούδι της Ειρεσιώνης της εποχής του Ομήρου, το απαντάμε σήμερα με μικρές παραλλαγές στα κάλαντα της Θράκης:

    Στο σπίτι ετούτο πού 'ρθαμε του πλουσιονοικοκύρη
    ν' ανοίξουνε οι πόρτες του να μπει ο πλούτος μέσα
    να μπει ο πλούτος κι η χαρά κι η ποθητή ειρήνη
    και να γεμίσουν τα σταμνιά μέλι, κρασί και λάδι
    κι η σκάφη του ζυμώματος με φουσκωτό ζυμάρι.

    Μπάμπω προέρχεται από το βάβω = γιαγιά... αρχαίο ελληνικό ουσιαστικό

    Ελπίζω το άρθρο σας να διορθωθεί και να οφείλεται σε λάθος από άγνοια..
    καλή χρονιά σε όλους !!!!!!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εξαιρετικό το αρθρο σας. Κατάγομαι απο ανατολική Ρωμυλια και ως παιδι θυμάμαι τον μπαμπά κ τη γιαγιά να μου μαθαίνουν "κοοοολινταααα μπαμπωωωωω κοολιντα"

      Διαγραφή
  3. Σας παραπέμπω στην πηγή του κειμένου.Είναι ένα ιστολόγιο που όπως φαίνεται, αγωνίζεται για την προβολή της ελληνικότητας της Μακεδονίας.Καλή χρονιά να έχετε!!!

    http://akritas-history-of-makedonia.blogspot.com/2008/12/blog-post_23.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. τελικα το "κολντα μπαμπω" κ το εθιμο που κανουμε εδω στην Πελλα σχετιζεται με τα καλαντα που λεγονται πριν τα χριστουγεννα?

    ΑπάντησηΔιαγραφή