Τετάρτη, 17 Νοεμβρίου 2010

Η παραδοσιακή φορεσιά του Τρικερίου


Η γυναικεία φορεσιά, όπως όλες οι φορεσιές , έχει το γιορτινό και τον καθημερινό τύπο της, που σε γενικές γραμμές είναι όμοιοι. Διαφέρουν μόνο στην ποιότητα των υφασμάτων και στα κεντήματα , που άλλοτε ήταν με χρυσή κλωστή και άλλοτε με μεταξάκι. Εκείνο όμως που κάνει πραγματικά την γιορτινή φορεσιά να ξεχωρίζει απο την απλή και την καθημερινή είναι οι μαλαματοκαπνισμένες ή ασημένιες πόρπες, τα γνωστά κλειδωτάρια που στην απλή και καθημερινή φορεσιά αντικαθιστούνται απο την ποδιά. Ανάλογα την περίσταση διαφέρει και το πουκάμισο. Τα Τρικεριώτικα πουκάμισα διαφοροποιούνται με βάση το σχέδιο τους και το χρώμα τους και παίρνουν διάφορες ονομασίες και μαζί μ'αυτές παίρνει το όνομα ολάκερη η φορεσιά. Έτσι με κριτήριο το σχήμα μπορεί να έχουμε κοτάκια ζουρλίδικα, πετροπούλια , πάπιες ίσιες, αναποδοπάπιες , ράγες, θναίικο (Αθηναϊκο) , σταφυλάκι, ραϊτσες, κλήμα με τα κομμάτια, κλήμα με το μήλο, κλήμα με το σταυρό , κλήμα με τη ραϊτσα, κλήμα με το λαγό , κουρβέτια γερτά, κουρβέτια ίσια, κορφάδες γερτές, ξόμπλι όρθιο , ξόμπλι γερτό , ξόμπλι με ξάφι, ξόμπλι σαντέλκο, ξόμπλι με σταυρό , ξομπλάκι με πετροπούλι.Ενώ με κριτήριο το χρώμα μπορεί να έχουμε το άλικο (ζωηρό κόκκινο), αρκελάτο(βυσσινί), κρεμεζί (ανοιχτό βυσσινί) και το λευκό που το φοράνε κυρίως οι ελεύθερες κοπέλες.

Η ΓΙΟΡΤΙΝΗ ΦΟΡΕΣΙΑ

 Η γιορτινή φορεσιά, είναι φτιαγμένη με περίσσιο μεράκι, επηρεασμένη απο την ναυτική παράδοση του χωριού. Αποτελείται απο πολλά κομμάτια που φορεμένα με συγκεκριμένη σειρά δίνουν μια πνοή αρχοντιάς.
Αρχικά η Τρικεριώτισσα φορά κατάσαρκα ένα πάνινο κοντό πουκάμισο για τον ιδρώτα, το ντεκοντέ. Το ντεκοντέ διαδέχονται 2 ή περισσότερες μαλλίνες, μεσοφόρια απο μάλλινο ύφασμα που έχουν το σχήμα του εξωτερικού φουστανιού, με σκοπό να δώσουν όγκο στη στολή. Στη συνέχεια φοριούνται 2 χασεδένια, καλοκολαρισμένα πουκάμισα με ασπροκέντια στην τραχηλιά, στα μανίκια και στον ποδόγυρο, οι λεγόμενες ασπρούδες. Πάνω απο αυτές φοριέται το ολομέταξο, χρυσοκέντητο πουκάμισο. Τελευταίο μπαίνει το μεταξωτό φουστάνι, με τις πιέτες, που το Τρίκερι τις ονομάζει ντούκες και τον χρυσοϋφαντο ποδόγυρο.

Στη μέση, η Τρικεριώτισσα φορά χρυσοκέντητη ζώνη που μπροστά κλείνει με μαλαματένια κλειδωτάρια και κάτω απο αυτά φορά τον τσεβρέ, ένα τετράγωνο λευκό κεντημένο μαντήλι απο οργαντίνα , διπλωμένο τριγωνικά. Την φορεσιά συμπλήρώνει το κίτρινο μαντήλι με τα κρόσια , ενώ η τραχηλιά του πουκαμίσου κλείνει με ένα χρυσό βελονάκι (καρφίτσα) απο το οποίο κρέμονται 3 μεγάλα χρυσά νομίσματα (ντούμπλες).
ΑΠΛΗ ΦΟΡΕΣΙΑ
Σε αυτή την παραλλαγή της φορεσιάς αντί για ζώση και κλειδωτάρια φοριέται σατινένια ποδιά, στολισμένη με δαντέλα , ενώ στην καρφίτσα , τις τούμπλες αντικαθιστούν τα φλουριά. Μερικές απλές φορεσιές είναι τα ξόμπλια, το κλίμα, οι πάπιες. Είναι η φορεσιά για τις περισσότερες εκδηλώσεις. Φοριέται σε πανηγύρια, την παραμονή των Βαϊων,την Πρωτομαγιά.
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΦΟΡΕΣΙΑ
Η καθημερινή φορεσιά ανήκει πλέον στο παρελθόν. Μόνο μερικές ηλικιωμένες γυναίκες εμμένουν να κρατούν την παράδοση και να απαρνιούνται τον σύγχρονο τρόπο ντυσίματος, τα "ευρωπαϊκά". Η στολή με χαρούμενα χρώματα και σχέδια για τις κοπέλες , σκουρόχρωμη για τις γυναίκες που ο σύντροφός τους έλειπε στα ξένα και μαύρη για τις χήρες , ήταν φτιαγμένη απο τσίτια για τις πιο ζεστές μέρες και φανελένια το χειμώνα.

http://www.trikeri-pilio.gr/foresia.html

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου